ورق گالوانیزه |ورق گالوانیزه چیست؟ |02166675933

ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه چیست؟

ورق گالوانیزه :این آهن ، حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، از زنگ زدن محفوظ می‌ماند. ماهیت آهن گالوانیزه در آهن گالوانیزه ، بین آهن و روی، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند بکار می‌رود و آهن به عنوان کاتد.

ورق گالوانیزه از ورق سرد (ورق روغنی) تولید می شود نیز نوعی دیگر از ورق فولادی می باشد که برای تولید ورق گالوانیزه طی یک پروسه طولانی در تمام سطح ورق روغنی مقدار چندین میکرون فلز روی را می نشانند تا ورق فولادی در مقابل زنگ زدگی مقاوم شود به عبارت دیگر در ورق گالوانیزه، بین آهن و روی، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند و آهن به عنوان کاتد بکار می‌رود. در ورق گالوانیزه حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، زنگ نخواهد زد.

زنگ زدگی چیست؟

اما زنگ زدن فولاد چگونه انجام می‌شود و چه عواملی باعث این اتفاق می‌شوند؟ در این قسمت به عملیات زنگ‌زدگی فولاد اشاره می‌کنیم تا درک مفاهیم مطلب ساده‌تر گردد.

زنگ‌زدگی نام دیگر اکسید آهن می‌باشد و زمانی رخ می‌دهد که آهن یا آلیاژ حاوی آهن مانند فولاد برای مدت طولانی در معرض اکسیژن و رطوبت باشد. با گذشت زمان اکسیژن با فلز در سطح اتمی ترکیب شده و ترکیب جدیدی به نام اکسید را تشکیل می‌دهد که باعث تضعیف پیوندهای فلز می‌شوند. آب با شکستن مولکول اکسیژن به واکنش آهن با اکسیژن کمک می‌کند. در ابتدای واکنش، آهن الکترون‌های خود را به اکسیژن می‌دهد؛ سپس یون‌های آهن با آب واکنش می‌دهند تا هیدروکسید آهن و هیدروژن تشکیل شوند.

پس از این واکنش و با انجام اکسایش بر سطح یک جسم آهنی، آند شکل می‌گیرد. در بخش دیگری از این سطح که آب و اکسیژن حضور دارند، کاتد تشکیل می‌شود. فرآیند صورت گرفته باعث شکل‌گیری یک سلول ولتایی یا پیل ولتایی کوچک می‌شود؛ با حرکت آندها به سمت کاتدها زنگ خوردگی صورت می‌گیرد.

کلیه محصولات فلزی را می‌توان از دو طریق در برابر زنگ‌زدگی مقاوم کرد: (اگرچه هر دو روش پوشش فولاد با فلز روی است ولی در نهایت دو محصول متفاوت تولید می‌شوند)

روش حرارتی (گالوانیزه گرم)

روش حرارتی یا HOT-DIP-Galvanizing یعنی فرو بردن آهن یا فولاد در مخزنی از مذاب فلز روی (به منظور پوشش‌دهی) را گالوانیزاسیون با روش غوطه‌وری گرم می‌گویند. پس از غوطه‌ور کردن فولاد در حمام فلز روی مذاب شده و خنک شدن آن، فولاد و روی به سختی به یکدیگر چسبانده می‌شوند و یک پوشش محافظ بر روی فولاد ایجاد می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود که استفاده از این فولادهای گالوانیزه یکی از گزینه‌های مقرون به صرفه، پایدار و بادوام برای محافظت از سازه فولادی در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی باشد.

گالوانیزاسیون به روش غوطه‌وری گرم از شیوه‌های پرکاربرد و قدیمی در برابر زنگ‌زدگی می‌باشد. محافظت از فولاد با ایجاد لایه‌ای محافظ بر روی آن انجام می‌شود. در این روش فلز روی به عنوان آند قربانی عمل می‌کند، زیرا از آهن فعال‌تر است. باید توجه داشته باشید که شرایط حاکم بر محیط و ضخامت روی بر محافظت از فولاد و آهن به منظور جلوگیری از زنگ‌زدگی تاثیر به‌سزایی را ایفا می‌کنند.

لایه محافظ شکل گرفته دو ویژگی مهم دارد:

  • چسبندگی به فلز اولیه
  • مقاوم بودن در برابر اصطحکاک

تعداد لایه محافظ در فرآیند گالوانیزه کردن بیش از یک عدد است به عبارتی لایه مدنظر، جزئی از سطح فولاد را شکل می‌دهد.

با همه این تفاسیر،گالوانیزه با روش حرارتی برای فلزاتی که به صورت مداوم در معرض مواد خورنده مثل اسید هستند، کاربردی ندارد. از فولاد ضدزنگ یا Stainless steel برای این مشکل به عنوان جایگزین بهتر استفاده می‌شود. محیط‌های دریایی و شور نیز به دلیل رسانایی الکتریکی بالای آب دریا (که باعث زنگ‌زدن می‌شود) عمر این ورق‌ها را کوتاه می‌کنند.

الکتروپلات (الکترو گالوانیزه)

پوشش‌های الکترو گالوانیزه به وسیله اعمال محلول فلز سولفات روی یا سیانید بر ورق ها و نوارهای فولادی به وسیله برق ساخته شده‌اند. در این روش، ضخامت پوشش بسیار کمتر از روش گالوانیزه گرم بوده اما دارای سطح صاف‌تری است. در الکترو گالوانیزه پوشش محافظ سبک‌تر و نازک‌تر از روش قبلی می‌باشد و می‌توان ضخامت آن را به طور دقیق کنترل کرد.

لازم به ذکر است که در روش گالوانیزه گرم چون لایه بسیار ضخیمی از روی ایجاد می‌شود، رنگ‌آمیزی آن سخت خواهد بود؛ ولی در  گالوانیزه آبکاری ورق تولید شده دارای ظاهر براق و زیبایی بوده و رنگ کردن آن نیز ساده‌تر است. به همین دلیل فولاد مورد استفاده در بدنه خودرو با استفاده از الکتروپلات محافظت می‌شود.

کوتینگ ورق گالوانیزه چیست؟

کوتینگ (به انگلیسی : Coatting ) میزان پوشش روی در دو سطح ورق و واحد آن gr/m2 میباشد. هر چقدر مقدار فلز روی (zn) بیشتر پوشانیده شده باشد اصطلاحاً کوتینگ ورق بالاتر می رود. از آنجایی که ورق های گالوانیزه که کوتینگ بالاتر دارند کیفیت بهتری به مراتب دارند، در بازار به عنوان جنس مرغوبتر خرید و فروش می شوند. ورق های چینی کوتینگ بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ و ورق های ژاپنی و هندی و کره ای و غیره تا ۱۸۰ کوتینگ نیز دارا می باشند.

ورق گالوانیزه وخصوصیات آن:

  • عرض : ۱۰۰۰ و ۱۲۵۰
  • کوتینگ : ۱۰۰ – ۱۲۰ – ۱۸۰ – ۲۲۰ – ۲۷۵
  • ضخامت : ۰٫۱۸ – ۰٫۴۰ – ۰٫۹۰ – ۲ – ۶
  • وزن کویل : ۳٫۵ الی ۱۲ تن
  • قطر داخلی کویل : ۵۷۰ الی ۶۲۰
  • انواع: کرم دار ( به انگلیسی : Chromated ) و بدون روغن ( به انگلیسی : Unoiled )

گل در ورق گالوانیزه چیست؟(Spangle)

وجود گل ( به انگلیسی : Spangle ) به دلیل وجود ناخالصی در روی هنگام کریستال شدن روی مذاب بر روی ورق سرد ( ورق روغنی ) می باشد. به دلیل مسائل زیست محیطی در آینده همه ی کالاهای گالوانیزه بدون گل تولید خواهند شد.
در کل سه نوع گل وجود دارد : مدل بی گل ( به انگلیسی: Zero Spangle ) ، مدل گل ریز ( به انگلیسی: Minimum Spangle ) و مدل گل دار ( به انگلیسی:RegularSpangle ).

ورق گالوانیزه وکاربرد آن

از ورق گالوانیزه درصنعت اتومبیل، حمل و نقل، صنعت کشاورزی، کاغذ و لوله، بیلبوردهای تبلیغاتی، ساختن لوازمی مثل لوله بخاری، کانال کولر، کابینت آشپزخانه، لوله‌های آب و هر جا که احتمال خوردگی آهن و خسارت وجود دارد، استفاده می‌شود

. همچنین با فرم دادن ورق گالوانیزه به صورت ورق کرکره ای در مواردی همچون ساخت سقف شیروانی منازل استفاده می شود.

ورق رنگی نیز با پاشیدن رنگ روی ورق های گالوانیزه ساخته می شود که در ادامه مقاله در مورد ورق های رنگی و نحوه ساخت آن ها بیشتر توضیح خواهیم داد.

ابعاد ورق گالوانیزه  :

ورق گالوانیزه به دو صورت کلی رول فرم و فابریک در کارخانه تولید می شود

ورق های رول فرم گالوانیزه با ضخامت های ۱۸ صدم میلی متر تا ۶ میلی متر و با دو عرض ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر تولید می شوند.

ورق های فابریک گالوانیزه هم به دو صورت فابریک ۲۰۰۰*۱۰۰۰ میلی متر و فابریک ۲۵۰۰*۱۲۵۰ میلی متر تولید می شوند.

وزن عمومی رول ها بسته به عرض رول یا ضخامت و کارخانه تولید کننده بین ۵ تا ۷ تن می باشد.

10مورد از مزایای استفاده از ورق گالوانیزه:

  • هزینه کمتر:

عملیات گالوانیزینگ، در مقایسه با سایر روشهای معمول جلوگیری از زنگ زدگی، هزینه کمتری دارد.

  • هزینه کمتر برای تعمیرات و نگهداری:

حتی اگر عملیات گالوانیزینگ درشرایطی در مقایسه با سایر روشهای جلوگیری از خوردگی، هزینه بیشتری داشت، باز هم اجرای آن به دلیل عدم نیاز به تعمیرات پرهزینه‏ در آینده، همچنان توصیه می شود.

  • طول عمر زیاد:

طول عمر ورق گالوانیزه در محیط های رطوبتی و مستعد زنگ زدگی، در حدود ۲۰ تا ۳۰ سال است.

  • اعتبار:

در حالی که استانداردهای مختلف در خصوص گالوانیزینگ ورقهای فلزی، در زمینه ایجاد پوششهای نازک بحث می کنند و این گواه بر این است که که طول عمر و نحوه عملکرد لایه روی‏، موجب اعتماد مصرف کننده می تواند باشد.

  • دوام پوشش:

پوشش گالوانیزه به دلیل داشتن یک ساختار متالورژیکی خاص، دارای مقاومت مناسب در برابر صدمات مکانیکی، سایش و خوردگی است.

  • محافظت در برابر صدمات محیطی به صورت اتوماتیک:

پوششهای گالوانیزه به دلیل آنکه در فولاد نفوذ کرده و به عنوان کاتد عمل می کنند، به همین دلیل خواهد توانست مقاطع ریز موجود در روی سطح فولاد را در برابر صدمات محیطی و خورندگی، محافظت نمایند.

  • محافظت کامل:

پوشش ایجاد شده روی ورق گالوانیزه با پر کردن کلیه نقاط و سطوح فولاد را اعم از گوشه ها، جاهای کوچک و فرورفتگی ها از خوردگی آنها جلوگیری کند. به طوری که در این زمینه هیچ پوششی بهتر از پوشش گالوانیزه عمل نخواهد کرد.

  • بازرسی آسان:

پوشش گالوانیزه را به راحتی و بدون نیاز با هیچ آزمایش مخربی و تنها از طریق چشم قابل کنترل و بازرسی است (در شرایط خاص که نیاز به ارائه تضمین برای کنترل کیفیت است، نیاز به آزمایشهای تخصصی بیشتر می باشد)

  • صرفه جویی در زمان:

در صورت استفاده از ورق گالوانیزه، نیاز به صرف زمان برای آماده سازی سطح، رنگ کردن و یا بازرسی نخواهد بود.

  • محافظت کامل گالوانیزه:

استفاده از گالوانیزه وابسته به شرایط آب و هوائی خاصی نمی باشد.

 

عمر مفید ورق گالوانیزه چقدر است؟

زمان زیادی طول می‌کشد تا ورق گالوانیزه از بین برود یا زنگ بزند. همان‌طور که در بالا اشاره نیز کردیم، عمر مفید ورق گالوانیزه بین ۲۰ تا ۳۰ سال است؛ ولی اگر خشک و دور از باران باشد (با هر روشی که تولید می‌شود)، می‌تواند برای همیشه سالم بماند. فولاد گالوانیزه‌ای که برای استفاده طولانی مدت در فضای باز در نظر گرفته شده است باید از جنس فولاد گالوانیزه گرم (یا همان حمام مذاب فولاد با فلز روی) باشد که معمولا در محیط‌های مختلف تا حدود ۷۰ سال دوام می‌آورد.

البته می‌توان از رنگ کردن برای محافظت بیشتر ورق در محیط‌هایی که میزان زنگ‌زدن عناصر در آن‌ها بسیار بالاست یا به اصطلاح بسیار خورنده هستند، برای افزایش طول عمر فولاد گالوانیزه استفاده کرد. البته باید دقت کنید که قبل از رنگ‌آمیزی حتما سطح آن تمیز، خشک و عاری از هرگونه آلودگی، از جمله نمک روی و هرگونه محلول کرومات باشد. این کار را می‌توان با استفاده از یک دستگاه شوینده و تهویه فلزی انجام داد.

مزایای استفاده از ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزهمزیت‌های زیادی به خصوص در ساخت‌وساز دارد. در این قسمت به برخی از این مزیت‌ها اشاره می‌کنیم:

  • طول عمر طولانی:

اگر ورق‌های گالوانیزه در محیط‌هایی که میزان خوردگی بالایی دارند مورد استفاده قرار گیرند، بین ۲۰ تا ۷۰ سال عمر می‌کنند. البته این سال‌ها بستگی به میزان قرار گرفتن فولاد در برابر مواد خورنده دارد.

  • هزینه کمتر:

همان‌طور که گفته شد، روی مذاب با فولاد به خوبی به یکدیگر می‌چسبند و محصولی بسیار بادوام را تولید می‌کنند؛ در نتیجه روش گالوانیزاسیون نسبت به سایر روش‌هایی که برای جلوگیری از زنگ‌زدگی استفاده می‌شود، هزینه کمتری برای تعمیر و نگه‌داری دارد. شاید در مقایسه با سایر محصولات فولادی هزینه اولیه این محصول بالا به نظر برسد، اما اجرای آن به دلیل سرمایه‌گذاری بلندمدت (یعنی در طولانی مدت نیاز به تعمیر و نگه‌داری ندارد)، بهترین گزینه برای اکثر پیمان‌کاران می‌باشد.

  • بازرسی آسان:

از آن‌جایی که باید سازه‌ها را به صورت سالیانه مورد بررسی قرار داد، بنابراین روش بازرسی بسیار اهمیت خواهد داشت. ورق‌های گالوانیزه بدون نیاز به آزمایش خاصی، به راحتی و تنها از طریق چشم قابل بررسی هستند و در آزمایش و تست کیفیت آن هزینه زیادی صرف نمی‌شود.

  • سختی:

گالوانیزه یکی از سخت‌ترین پوشش‌های محافظ موجود در بازار می‌باشد. این بدان معنی است که علاوه بر اینکه در برابر زنگ‌زدن مقاومت دارند، از آسیب‌های زمان حمل و نقل نیز در امان هستند.

  • سادگی در تمیزکردن:

این محصولات را می‌توانید با آب قلیایی اسپری کرده و در صورت لزوم با یک پارچه نرم پاک کنید.

  • صرفه‌جویی در منابع:

فولاد گالوانیزه یکی از محصولات بسیار با دوام و با پایداری بالاست. همان حمام مذابی که از آن برای تولید ورق گالوانیزه استفاده می‌شود را می‌توان بارها و بارها استفاده کرد.

  • تطبیق‌پذیری و قابلیت اطمینان بالا:

این محصولات کاملا منطبق بر استانداردهای بین‌المللی ساخته می‌شوند، بنابراین قابلیت اطمینان بالایی دارند.

 

نظرتان راجع به این نوشته

شاید این نوشته نیز مورد علاقه شما باشد

دیدگاه کاربران در رابطه با
بررسی روش‌های نوین بازیافت ضایعات آهنی