ورق  آلیاژی با آلیاژهای خاص از انواع ورق های مورد استفاده در صنایع مختلف می باشند. به طور کلی ورق هایی که در صنعت به مصرف می رسند عبارتند از: ورق های با پایه آهن یا ورق های معمولی و ورق های آلیاژی. انواع مختلفی از ورق های آلیاژی در کارخانه ها تولید می شوند که با توجه به میزان و نوع آلیاژهای مورد استفاده، کاربردهای مختلفی برای آن ها وجود دارد. در این مطلب به معرفی ورق برش صنعتی با آلیاژهای خاص پرداخته شده است.

 ورق گالوانیزه چیست؟

آلیاژ چیست؟

به طور کلی آلیاژ به مخلوطی از یک فلز پایه و اصلی و یک یا چندین عنصر فرعی است که به عنصر اصلی اضافه می شوند. با توجه به عناصر مورد استفاده، آلیاژها خواص متفاوتی به خود می گیرند و ترکیبی از خواص عناصر تشکیل دهنده خود را به خود می گیرند. آهن یکی از فلزات پرمصرف در زندگی می باشد که برای ساخت تجهیزات مختلف از آن استفاده می شود. استحکام این فلز بسیار بالا بوده و قابلیت بیشتر شدن آن توسط آلیاژهای مختلف نیز وجود دارد. اما نقطه ضعفی که آهن دارد زنگ زدگی و خوردگی آن است که می توان با افزودن آلیاژهای مختلف به آن، خاصیت ضد زنگ بودن و ضد خوردگی را به آن اضافه کرد.

 

انواع مختلف ورق برشی آلیاژی های خاص

ورق های مختلفی با افزودن آلیاژهای خاص به وجود می آیند که هر یک ویژگی های منحصر به فردی دارد و در صنایع گوناگون به مصرف می رسد. به تعدادی از انواع ورق برش صنعتی با آلیاژهای خاص اشاره خواهد شد:

ورق آتشخوار (ورق آلیاژی A516)

ورق های آتشخوار از انواع ورق برش صنعتی با آلیاژهای خاص می باشد که از مقاومت بسیار بالایی برخوردار است. به این نوع از ورق ها عناصر سیلیسیم و منگنز اضافه شده است که باعث مقاومت بالای آن ها در مقابل پیچش و خمش گشته است و به آن خاصیت ارتجاعی را اضافه کرده است. از این نوع ورق ها در صنایع نفت و گاز، ساخت مخزن ها، پتروشیمی و لوله های انتقال مایعات داغ استفاده می شود.

ورق برشی آلیاژی ضد سایش(ورق آلیاژی A283)

همانطور از نام این ورق پیداست، مقاومت بالایی در مقابل سایش دارد و به همین علت باعث شده است تا قطعات دارای طول عمر بالایی بوده و هزینه های تعمیر و نگهداری این قطعات بسیار کاهش یابد. این ورق ها خاصیت جوشکاری و برش کاری خوبی دارند و از آن ها در صنایع ماشین سازی، فولاد سازی، تجهیزات کشاورزی و … استفاده می شود.

ورق برشی آلیاژی دریایی(ورق آلیاژی A36)

این نوع از ورق ها درصد کربن پایینی دارند و مقاومت بالایی نیز در برابر اکسیداسیون و خوردگی دارند. این ورق ها خاصیت شکل پذیری بالایی نیز دارند. از این نوع از ورق ها در ساخت کشتی ها و شناورهای فلزی مختلف استفاده می شود. همچنین برای ساخت اسکله ها و سکوهای نفتی نیز از ورق های آلیاژی دریایی استفاده می گردد.

ورق آلیاژی st52 :

ورق st52 ؟ ورقهایی هستند که سختی بالایی دارندو ضد سایش هستند و مقاومت در برابر خمش و پیچش دارندو خاصیت ارتجاعی و تحمل وزن بالا دارند و همچنین در صنایع ریل سازی و صنایع ماشین آلات سنگین و ….مورد استفاده قرار میگیرد

کارخانجاتی که در ایران این نوع ورق آلیاژی را تولید میکند ،فولاد مبارکه اصفهان و اکسین اهواز میباشد که کارخانه فولاد مبارکه ورقهای ۴ میلیمتر تا ۱۵ میلیمتر بصورت رول و شیت تولید میکند و کارخانه اکسین اهواز ورقهای ۸ میلیمتر تا ۱۰۰ میلیمتر بصورت شیت و به ابعاد ۲*۶ متر تولید میکند .

برای اینکه بیشتر سوال ورق آلیاژی چیست را توضیح دهیم نوع دیگری از این محصولات را معرفی می ‌کنیم. سایش به معنی خورده و کنده شدن سطح یک جسم بر اثر اصطکاک و ساییدگی است. نوعی ورق آلیاژی وجود دارد که استحکام بسیار بالایی داشته و تغییر شکل موضعی یعنی ساییدگی در آن خیلی کم و به کندی صورت می ‌گیرد. کربن و منگنز دو عنصر بسیار مهم در ترکیب شیمیایی ورق آلیاژی ضد سایش هستند که باعث ایجاد لایه ‌هایی از کاربید آهنی که نوعی ترکیب بسیار سخت است می‌ شوند. هرچقدر میزان کربن در ورق آلیاژی بیشتر باشد استحکام و خواص ضد سایشی آن افزایش می‌ یابد. این محصول و البته همه ورق‌ های آلیاژی در سایزها و ضخامت‌ های مختلف تولید و روانه بازار می‌ شوند.

ورق آلیاژی آجدار

ورق آلیاژی آجدار نیز یکی از پرمصرف ‌ترین نوع ورق آلیاژی است که در دو نوع آجدار پرسی و آجدار فابریکی تولید می ‌شود. ورق آلیاژی فابریکی که از طریق فرآیند نورد گرم و توسط غلتک‌ های مخصوص به صورت فابریک آجدار می‌ شود نسبت به نوع پرسی از کیفیت بیشتری برخوردار بوده و دامنه کاربردهای آن نیز بیشتر است.

ورق‌های آلیاژی استیل

همان ‌طور که گفته شد از ترکیب آهن و کربن، فولاد تهیه می ‌شود و با افزودن عنصر کروم، فولاد حاصل به نام فولاد ضد زنگ نام می گیرد. ورق استیل یا فولاد ضد زنگ یا استنلس استیل، مصارف مختلفی داشته و به دو گروه کلی زیر تقسیم‌ بندی می‌ شود:

  • استیل بگیر: ورق‌ های استیلی که جذب آهنربا می‌ شوند.
  • استیل نگیر: ورق ‌های استیلی که جذب آهنربا نمی ‌شوند. این ورق‌ ها کاربرد بالاتری دارند و از نظر قیمت هم گران ‌تر از نوع استیل ‌های بگیر هستند.

ورق استنلس استیل در ایران تولید نمی ‌شود و از کشورهایی نظیر آفریقای جنوبی، تایوان، چین و غیره وارد می ‌شود. با افزایش درصد کربن در این ورق‌ ها از میزان شکل‌ پذیری این محصول کاسته شده ولی سختی و مقاومت آن افزایش می ‌یابد.

وجود حداقل ۱۰/۵ درصد کروم در این آلیاژ باعث می ‌شود که استیل ضد زنگ شود. ضد زنگ شدن این فلز به این خاطر است که کروم وقتی در مجاورت هوا قرار می ‌گیرد اکسید کروم را تشکیل می‌ دهد که مثل یک ‌لایه بی‌ رنگ روی استیل را می‌ پوشاند و مانع زنگ زدن آن می‌ شود.

فولاد زنگ نزن در برابر دماهای بسیار بالا (تا ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد) و بسیار پایین (تا ۲۰۰- درجه سانتی گراد) مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد. ورق استیل ویژگی‌ هایی مانند براقی، زیبایی، سطح صاف و صیقلی، عدم زنگ ‌زدگی یا خوردگی به ‌مرورزمان، دارد. این نوع ورق آلیاژی، خود به انواع مختلفی طبقه ‌بندی می‌ شود که ورق آلیاژی استیل سری ۳۰۰ پرکاربردترین است و از بین سری ۳۰۰ هم ورق آلیاژی استیل ۳۰۴ رایج ‌تر می باشد. استیل ۳۰۴ به نام استیل ۸-۱۸ هم معروف بوده چون ۱۸ درصد کروم و ۸ درصد نیکل دارد.

ورق ‌های آلیاژی برنج

از دیگر انواع ورق آلیاژی می‌ توان به آلیاژ برنج اشاره کرد. آلیاژ برنج، یکی از آلیاژهای مس است که با فلز روی ترکیب می ‌شود. میزان عنصر روی در آلیاژ برنج حداکثر ۴۰ درصد است. گاهی برای افزایش خواص آلیاژ برنج به آن عناصر دیگری مانند نیکل، آلومینیوم، سیلیسیم، قلع، منگنز و سرب به مقدار ۴ درصد اضافه می ‌کنند که به آن برنج مخصوص می ‌گویند.

ورق ‌های آلیاژی برنج را بر اساس میزان عنصر روی موجود در آن‌ ها به چند دسته طبقه‌ بندی می‌کنند. ورق‌ های آلیاژی برنج، رنگی زرد رنگ و شبیه طلا دارند، سختی و مقاومت کششی بالایی داشته و در مقابل خوردگی هم مقاوم است؛ خیلی دیر اکسید و کدر شده و لکه به خود می ‌گیرد. این آلیاژ خاصیت میکروب‌ کشی و خاصیت مغناطیسی کمی دارد و می ‌توان از ورق‌ های آلیاژی برنج در مصارف قفل ‌ها، بست ها، رادیاتورها، دستگیره‌ های درب، مخصوصاً درب اتاق ‌های بیمارستانی و غیره استفاده کرد.

ورق‌های آلیاژی فسفر برنز

یکی دیگر از آلیاژهای مس، آلیاژ فسفر برنز نام دارد. این آلیاژ حاوی حدود ۱۰ درصد قلع و مقدار خیلی کمی فسفر می باشد. عنصر فسفر باعث افزایش خاصیت شکل ‌پذیری و عنصر قلع موجب افزایش مقاومت در برابر خوردگی و زنگ ‌زدگی می‌ شود. ورق‌ های آلیاژی فسفر برنز در برابر خستگی و سایش بسیار مقاوم هستند. آن‌ ها همچنین رسانایی خوبی نسبت به الکتریسیته از خود نشان می ‌دهند چون بر پایه مس ساخته ‌شده‌ اند. ضریب اصطکاک پایین، استحکام بالا، الاستیسیته بودن و ریز دانه بودن از جمله بقیه خصوصیات این ورق آلیاژی است.

از ورق‌ های آلیاژی فسفر برنز در صنعت الکترونیک و قطعات کامپیوتری، حمل ‌و نقل سوخت هسته ‌ای، در تولید فنرهای به‌ کار رفته در ماشین ‌های صنعتی، ساخت مهره‌ ها، پیچ و بست ها، ساخت پروانه کشتی در صنعت کشتی ‌رانی، سیم گیتار آکوستیک و غیره استفاده می ‌شود.

ورق ‌های آلیاژی پیوتر

پیوتر یکی دیگر از انواع ورق آلیاژی است که از قلع و مس (حدود ۸۵ تا ۹۹ درصد قلع و بقیه مس و عناصر دیگر) تشکیل می‌ شود. عنصر مس باعث افزایش سختی در ورق‌ های آلیاژی پیوتر می‌ شود. در بعضی از پیوترها با کیفیت پایین ‌تر، عنصر سرب جایگزین می‌ شود و رنگ ورق را متمایل به آبی می ‌کند. از پیوتر برای تهیه ظروف، زیورآلات، وسایل تزیینی و دکوری و غیره استفاده می ‌شود.

ورق‌ های آلیاژی آمالگام

ورق ‌های آلیاژی آمالگام، آلیاژ جیوه با یک فلز دیگر است. نسبت جیوه موجود در این آلیاژ تعیین می ‌کند که شکل این آلیاژ مایع، به‌ صورت خمیر نرم یا جامد باشد. تقریباً تمام فلزات می ‌توانند آمالگام هایی با جیوه تشکیل دهند به ‌جز آهن، پلاتین، تنگستن و تانتالوم. استفاده از آمالگام های جیوه و نقره در دندانپزشکی از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در فرآیند استخراج طلا از سنگ معدن از آمالگام جیوه و طلا استفاده می ‌شود. همچنین در دندانپزشکی از آلیاژهای جیوه با فلزاتی مانند نقره، مس، ایندیوم، قلع و روی هم استفاده می‌ شود. در دندانپزشکی از آمالگام نقره و قلع با مقادیر جزئی مس و روی برای پر کردن دندان‌ ها استفاده می ‌شود.

ورق‌ های آلیاژی قلع اندود

گاهی اوقات بر روی ورق‌ های فولاد یا آهن را با لایه ‌نازکی از قلع می ‌پوشانند که به این کار قلع اندود کردن می‌ گویند. قلع اندود کردن ورق‌ های آهن و فولاد باعث می‌ شود که ورق آلیاژی در مقابل زنگ ‌زدگی مقاومت بسیار بالایی از خود نشان دهد. این خاصیت همچنین باعث می‌ شود که از این نوع از انواع ورق‌ آلیاژی قلع اندود در صنعت کنسروسازی استفاده شود. این ورق ‌ها انعطاف ‌پذیری و مقاومت بالایی دارند و در برابر فرسایش مقاوم هستند. ورق‌ های آلیاژی قلع اندود همچنین در صنایع بسته‌ بندی رنگ، صنایع مختلف، خودروسازی، نرده سازی و غیره کاربرد دارد.

ورق ‌های آلیاژی فلزات گران‌ بها

  • طلای سفید

با اضافه کردن یکی از عناصر پالادیوم، مس، نیکل، روی، منگنز و نقره به طلا، طلای سفید به وجود می ‌آید ولی متأسفانه این ترکیب به ‌مرور زمان درخشندگی خود را از دست می ‌دهد. برای اینکه این اتفاق نیفتد روی این آلیاژ یک لایه فلز رودیم روکش می‌ کنند.

  • طلای رزگلد:

با اضافه کردن عنصر مس به طلا، طلای رزگلد ایجاد می ‌شود. اضافه کردن مس به طلا هم باعث تغییر رنگ آن و هم باعث کاهش عیار طلا می ‌شود.

  • نقره استرلینگ:

از رایج‌ ترین انواع ورق آلیاژی مورد استفاده در صنعت زیورآلات، نقره استرلینگ است که در واقع نوعی آلیاژ نقره با مس می باشد به ‌طوری‌ که ۹۲/۵ درصد نقره و ۷/۵ درصد مس است. وجود مس باعث افزایش سختی نقره و افزایش چکش‌ خواری آن می ‌شود و رنگ آن را تغییر نمی‌ دهد. از نقره استرلینگ در صنعت جواهرسازی استفاده می ‌شود و برای درخشندگی آن، ورق را با لایه ‌نازکی از نقره خالص یا رودیم یا طلا روکش می ‌کنند.

کاربردهای انواع ورق آلیاژی

هم اکنون لازم است بدانیم این تکنولوژی چه کاربردهای مهمی در صنعت دارد. همان طور که می ‌دانیم آهن معمولی یکی از پرکاربردترین فلز در تمام جهان است. ولی این آهن معمولی تحت تاثیر شرایطی مثل دمای بسیار بالا و یا دمای خیلی پایین دوام کمی دارد و از این رو برای صنایع جدید استفاده چندانی ندارد. به‌ همین دلیل متخصصین و دانشمندان با ایجاد تغییراتی در ترکیب شیمیایی این فلز موفق به تولید ماده‌ ای به کرات محکم ‌تر و بادوام ‌تر از خود آهن شدند که امروزه با نام ورق آلیاژی در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

این ورق در دماهای بالا و پایین، فضاهای پرفشار و کم فشار، ساخت قطعات، صنایع هواپیماسازی، صنایع راه ‌سازی و شهرسازی، مصارف نیازمند به استحکام و سختی بالا، مصارف ضد اصطکاکی و غیره کاربرد دارد. این ماده فوق قوی نسبت به خورندگی هوا و زنگ زدگی و همچنین نسبت به آب شور دریا مقاوم است، بنابراین در صنعت کشتی ‌سازی نیز کاربرد ویژه ‌ای دارد. مقاومت ورق آلیاژی به اسید کاربرد آن را در صنایع داروسازی، نفت و پتروشیمی نیز افزایش داده است.

به طور کلی ورق آلیاژی در صنایع نفت، صنایع غذایی، ساخت پالایشگاه ‌ها و هر جایی که در آن روغن و فشار و دماهای خیلی پایین و یا خیلی بالا باشد مورد استفاده قرار می‌ گیرد. در بخش قبل این مقاله به معرفی انواع ورق آلیاژی پرداختیم. در این قسمت اجازه بدهید کاربردهای هر کدام از ورق‌های آلیاژی را به تفکیک بررسی کنیم.

برای اطلاع از قیمت ورق گالوانیزه اینجا کلیک کنید

کاربرد ورق آلیاژی A516

این ورق به دلیل مقاومت بسیار بالا به حرارت بیشتر در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به کار گرفته شده و برای ساخت انواع مخازن حرارتی مورد استفاده قرار می ‌گیرد. برای تولید مخازن حرارتی ابتدا به وسیله سه غلتک عملیات خم ‌کاری را روی ورق آلیاژی پیاده کرده تا مخزن شکل بگیرد و بعد بقیه عملیات جوشکاری درزها با دقت بسیار زیاد انجام می‌ شود، زیرا بی توجهی در بستن درزها عواقب خطرناکی در پی خواهد داشت.

کاربرد ورق آلیاژی A36

این ورق دریایی همان طور که از نامش پیداست برای طراحی بدنه کشتی و قایق ‌های مختلف مورد استفاده قرار می ‌گیرد. هر وسیله دیگری که با آب دریا در تماس است مثل انواع زیردریایی‌ نیز به وسیله همین ورق آلیاژی طراحی و تولید می ‌شود.

کاربرد ورق آلیاژی A283

این نوع ورق نسبت به دو نوع قبلی کاربرد ساده و معمولی‌ تری دارد. از آنجایی که نه تاب حرارت را می ‌آورد و نه آب شور دریا، برای ساخت مخازن حمل سوخت مورد استفاده قرار می ‌گیرد. از این نوع ورق آلیاژی برای ساخت انواع مخازن پر فشار و کم فشار نیز بهره گرفته می‌ شود.

کاربرد ورق آلیاژی ضدسایش

این محصول کاربردهای ویژه ‌ای در کارخانجات صنایع غذایی دارد. در ماشین ‌هایی که اصطکاک زیاد ایجاد می ‌کنند مثل دستگاه‌ های خمیر سازی از ورق آلیاژی ضد سایش استفاده می‌ شود. در ساخت یخچال‌ های صنعتی با دمای بسیار پایین نیز از همین ورق ‌های آلیاژی ضدسایش بهره می‌ برند. به طور کل هر جا که اصطکاک و ساییدگی زیاد اتفاق می‌ افتد و یا نیاز به دمای خیلی پایین باشد استفاده از ورق آلیاژی برای ایمنی بیشتر توصیه می ‌شود.

کاربرد ورق آلیاژی آجدار

این ورق در بسیاری از صنایع مثل صنایع غذایی، پتروشیمی و پالایشگاهی و در جاهایی که اصطکاک بسیار زیاد است مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

به طور خلاصه کاربرد این محصول به شرح زیر است:

  • استفاده در دماهای بسیار بالا یا پایین
  • مقاومت در برابر زنگ‌زدگی
  • مقاومت در برابر خورندگی هوا
  • مقاومت در برابر اسید
  • مقاومت در برابر نمک‌ های دریایی
  • صنایع هواپیمایی، راه‌ سازی، پل ‌سازی و شهرسازی

جمع‌بندی

ورق آلیاژی از پرمصرف ‌ترین و پرکاربردترین ماده است زیرا مزایای زیادی در صنایع مختلف دارد. مقاومت بالا در برابر دماهای بالا و پایین و همچنین مقاومت به خورندگی و ویژگی‌ هایی از این قبیل باعث شده است کاربرد این محصول نیز بیشتر شود. بسیاری از صنایع تولیدات خود را مدیون وجود این ماده ارزشمند هستند. حتی چیزهایی که به نظر ما عادی هستند و هر روز با آن ها سروکار داریم به واسطه همین ورق‌ های آلیاژی تولید و به دست ما رسیده ‌اند. پس اگر این ورق‌ های آلیاژی امروز نبودند معلوم نبود که زندگی با چه سختی‌ هایی طی می ‌شد.

در این مقاله توانستیم تا حدودی به سوال ورق آلیاژی چیست پاسخ داده و برخی انواع و کاربردهای آن را نیز بیان کنیم. صحبت در مورد ورق آلیاژی زیاد است و این اطلاعات تنها بخشی از داستان ورق آلیاژی را بازگو می‌ کند. دقت داشته باشید که برای تهیه محصول ورق آلیاژی از فروشندگان معتبر خرید کرده و گواهینامه معتبر هر محصول را که حاوی اطلاعات دقیق راجع به آن است را از آن ها دریافت کنید. ورق آلیاژی با کیفیت، برابر است با ایمنی بیشتر و محصولات با کیفیت ‌تر.

 قیمت ورق آلیاژی  فولاد اکسین خوزستان

قیمت ورق آلیاژی  a516 فولاد مبارکه

قیمت ورق آلیاژی  a283 فولاد مبارکه